Wat een cabaret opstelling is
Cabaret is een ronde tafel met stoelen op één boog. Het deel van de cirkel dat naar het podium wijst blijft leeg, zodat niemand met de rug naar het programma zit en niemand zijn stoel hoeft te draaien als de toespraken beginnen. De opstelling heet ook wel halve tafel of halve maan, en ze is de standaard bij gala's, prijsuitreikingen en congresdiners — overal waar in dezelfde zaal gegeten wordt en naar een podium gekeken.
Het verschil met een banket is één keuze: bij een banket staan de stoelen rond de hele cirkel, bij cabaret op een deel ervan. Het verschil met een theateropstelling is de tafel: in het theater ziet iedereen het podium, maar er is nergens plaats voor een bord. Cabaret ligt tussen die twee in, en de prijs betaal je in vloeroppervlak.
Hoeveel plaatsen er aan tafel overblijven
Zodra de boog open is blijft ongeveer twee derde van de hele cirkel over. In de praktijk betekent dat: een tafel voor acht is in cabaretopstelling een tafel voor vijf of zes.
| Diameter | Hele cirkel | Cabaret | Open boog |
|---|---|---|---|
| 120 cm (48″) | 6 | 4 | 120° |
| 150 cm (60″) | 8 | 5–6 | 120–140° |
| 170 cm (66″) | 9 | 6 | 120° |
| 180 cm (72″) | 10 | 6–7 | 120° |
Het getal komt uit dezelfde rekensom als bij een volle tafel: de beschikbare rand gedeeld door de ongeveer 60 centimeter (24″) die één gast nodig heeft. Bij cabaret telt alleen de rand buiten de open boog mee, dus een opening van 120 graden kost een derde van de plaatsen en een van 140 graden iets meer. Alle diameters en de hele formule staan in de gids over hoeveel mensen er aan een ronde tafel passen.
De breedte van de opening is een afweging. Een smalle opening spaart plaatsen maar laat de buitenste gasten schuin naar het podium kijken; een brede geeft iedereen recht zicht en kost één plaats extra. 120 graden is een goed uitgangspunt, en het loont om dat aan te passen aan hoe dicht de tafel bij het podium staat.
Ruimte: 30 tot 40 % meer dan een banket
Cabaret vraagt niet meer ruimte per tafel — het is dezelfde tafel. Het vraagt meer ruimte per gast, omdat diezelfde tafel en het pad eromheen nu twee of drie mensen minder bedienen. Voor hetzelfde aantal gasten heb je dus ongeveer 30 tot 40 procent meer vloer nodig dan bij een banket.
| Opstelling | Ruimte per persoon | Wat daarin zit |
|---|---|---|
| Theater (rijen, geen tafels) | 0,7–0,9 m² (7,5–10 sq ft) | de stoel en de rijafstand |
| Banket (volle ronde tafels) | 1,1–1,3 m² (12–14 sq ft) | tafel, stoel, looppad |
| Cabaret (open boog) | 1,2–1,5 m² (13–16 sq ft) | tafel, stoel, looppad |
De cijfers gaan alleen over het zitgedeelte. Podium, dansvloer, buffet, bar, garderobe en techniek komen daar bovenop, en daarvoor kun je nog eens 20 tot 30 procent rekenen. Een cabaretdiner voor honderd mensen is dus ongeveer 150 vierkante meter tafels en stoelen plus 30 tot 45 vierkante meter voor al het andere.
Daaruit volgt de beslissing die je vóór de gastenlijst neemt: staat de zaal al vast, dan snijdt cabaret in het aantal gasten. Een zaal waar er in theateropstelling tweehonderd in gaan, zet er in cabaret honderd tot honderdtwintig neer. Moet iedereen erin, dan is het antwoord banket — of een grotere zaal.
Wanneer cabaret de juiste keuze is
De keuze volgt het hoofdmoment van de avond. Ligt het hart op het podium, dan cabaret; ligt het aan tafel en bij het eten, dan banket.
- Het programma duurt langer dan een kwartier. Voor een kort welkomstwoord draai je je om, maar niemand zit een uur lang schuin door een prijsuitreiking heen.
- Er wordt iets getoond op het podium. Een optreden, een film of een liveband betekent dat de helft van een banketttafel de verkeerde kant op zou kijken.
- De bediening is licht. Cabaret past beter bij hapjes, dessert en koffie dan bij een volledig couvert: de lege kant van de tafel is ook de kant waar de bediening bij kan.
- De zaal heeft ruimte over. Kun je geen derde meer vloer afstaan, dan valt de opstelling hier al af, hoe goed ze verder ook zou zijn.
De andere opstellingen en hun cijfers staan in de gids over tafelschikking bij evenementen, die ook de theater- en schoolopstelling vergelijkt.
Verspringende rijen en zicht op het podium
Een open boog alleen is niet genoeg: staan de tafels in rechte rijen, dan kijkt een gast achterin tegen het achterhoofd aan van iemand aan de tafel ervoor. Daarom verspringen de rijen in een cabaretzaal.
De rijen schuiven zijwaarts een halve tafelafstand op, zodat een tafel achterin tussen de tafels ervoor valt en de blik door de opening loopt. Het aantal tafels per rij neemt af naarmate je verder van het podium komt — een typische zaal loopt 5–4–3 — omdat de boog verderop op een smallere hoek mikt. Tussen de tafelrijen laat je dezelfde ongeveer 150 centimeter als bij een banket, zodat een achteruitgeschoven stoel en een passerende ober in dezelfde ruimte passen.
Nog twee dingen: draai de buitenste tafels waaiervormig naar het podium, zodat hun boog op het podium mikt en niet op de zijmuur. En is de afstand van de achterste tafel tot het podium meer dan een meter of vijftien, dan hoort het programma ook op een scherm — een opstelling vervangt geen zicht.
Zo maak je een cabaretzaal op de plattegrond
In Pulpetti is cabaret een instelling van de tafel, geen handwerk. Selecteer een ronde tafel en open de instellingen: bij Opstelling staan Hele cirkel en Cabaret (open boog). De tweede laat de schuifregelaar Open boog zien, waarmee je de breedte van de opening in graden instelt.
Het aantal plaatsen blijft in zijn eigen veld staan, dus de tafel blijft dezelfde tafel: verander je acht plaatsen in zes, dan verdelen de stoelen zich opnieuw over de boog, zonder lege of doorgestreepte plaatsen op de plattegrond. De plaatsenteller in de bovenbalk zegt doorlopend hoeveel gasten er op dit moment in de zaal passen.
De hele zaal krijg je in één keer via de optie Cabaret in het menu Sjablonen: podium vooraan, ronde tafels in verspringende rijen en alle tafels naar het podium gedraaid. Daarna verschuif, verwijder en voeg je tafels vrij toe — het sjabloon is een startpunt, geen eindresultaat.
Staat de plattegrond eenmaal, dan komen de namen erop zoals bij elke andere opstelling: de tafelschikking voor evenementen verdeelt de gasten over de tafels, regels houden gezelschappen bij elkaar, en de afgeronde plattegrond print met naamkaartjes en tafelnummers.
Drie fouten die steeds terugkomen
- Het aantal plaatsen blijft op het banketgetal staan. Staat de tafel op acht plaatsen terwijl er zes op de boog passen, dan past de gastenlijst niet in de zaal — en de fout komt pas bij het uitdelen van de naamkaartjes boven water. Verander het getal tegelijk met de opstelling.
- De zaal wordt als banket gerekend. Dezelfde zaal neemt in cabaretopstelling een derde minder mensen op. Tel de plaatsen op de plattegrond en niet uit de opgegeven capaciteit van de locatie, die bijna altijd in banket of theater is vermeld.
- De tafels blijven in rechte rijen staan. Zonder verspringende rijen maakt de opstelling precies het probleem dat ze moest wegnemen: een deel van de gasten kijkt tegen de rug van een andere gast aan. De verspringing is een halve tafelafstand, niet meer.